Bir Hollanda Klasiği: Gin

GİN (CİN)

Bölüm 1

Hollanda cesaretinden anaların yıkımına geçiş.

Genever adı sizi yanıltmasın. Ne İsviçre’nin ünlü bir şehridir, ne de bir içki markasıdır. Sadece ardıç ağacının meyvesinin Felemenkçe bir adıdır. Hollanda’da 16. yy boyunca bir içki geliştirilmiştir. Adı ardıç meyvesinin Felemenkçesiydi. Ardıç meyvesinin iyi bir ilaç olma özelliğinden dolayı da, bu da mide ve böbrek rahatsızlığı çeken kişiler için öncelikle bir umut olarak görülen ve doktor Franciscus  Sylvius de la Böe (1614-1672), tarafından bulunan bir ilaçtı. Aslında bu ilaç 1500 lü senelerin ikinci yarısında damıtılıyor ve tüketiliyordu.  1660 lı senelerde ardıç tohumları ile birlikte damıtılarak elde edilen bu içki Profesör Franciscus de la Böe tarafından önce mükemmelliğe ulaştırılmış ve formülü Yacobus’a verilmiştir. Bu tarihler belki de Gin’in bütün ilaçların atası olarak tarihe geçecek ilk içki olarak da kabul göreceği tarihlerdir.

Cin ardıç meyvesi tohumları ile aromalandırılmış bir damıtık içkidir. Ana maddesini beyaz tahıllar ve aroma maddelerini ise başta ardıç tohumları olmak üzere, her firmanın kullandığı çeşitli bitkiler ve meyveler oluşturur. Cin’in genellikle tüketim şekli bir başka karbondioksitli veya karbondioksitsiz meşrubat karışımı ile yapılmaktadır. London Dry Gin tabir edilen Cin türü genel olarak bilinen, tüketilen İngiliz Cin’idir. Bu Cin natürel tahılların fermantasyonu sonrası kolon veya devamlı damıtma olarak adlandırılan damıtmalardan geçip, tekrar botanik bitkiler ile birlikte damıtılması sonucu elde edilir. Bu botanik bitkilerin esasını ardıç tohumları oluşturur. Ancak üreten firmalara bağlı olarak limon, acı portakal kabukları ile birlikte melek otu kökü veya tohumu, anason, bitki kökleri, meyan kökü, tarçın kabukları, kişniş gibi botanik bitkilerde ilave edilir.

Tarihte dinsel savaşlar, ya da Otuz Yıl Savaşları, (1618 – 1648)  olarak adlandırılan savaşların temeli her ne kadar Protestan ile Katolik savaşları olarak geçse de, aslında tüm savaşlar gibi o savaşlarda siyasi nitelik taşımıştır. Ancak Genever olarak adlandırılan bu içkinin tarihsel gelişi de bu savaşlar ile birlikte olmuştur.

Kutsal Roma-Germen İmparatorluğu’ndaki Protestan prensler 1608 yılında bir birlik kurdular. 1609’da ise Katolik Devletler İmparator’un desteği ve Bavyera’nın önderliğinde birleştiler. Hollanda, İngiltere ve Fransa gibi Avrupa’da Habsburg egemenliğini istemeyen devletlerle görüşmeye başladı. Böylece Hollanda ve İngiltere müttefik olarak bu savaşa dâhil oldular. Cephede İspanyollara karşı savaşan Hollandalılara destek vermeye giden İngiliz askerleri, Hollandalı askerlerin bir sıvıyı içtiklerini ve büyük bir cesaretle savaştıklarını görürler. Bu içkiyi kendi ülkelerine getirdiler ve adına da Hollanda cesareti adını verdiler. Bu arada 1622 senesinde Amsterdam’da Cin yapımı ile ilgili ilk resmi bilgiler yayınlandı. İngiliz damıtıcılar tarafından ardıç, kişniş otu ve benzeri güzel kokulu bitkilerle tatlandırılarak yapılan bu renksiz içecek daha sonra Genever’ın kısaltılmış hali olan Gin adı ile anılmaya başlandı. İlk yıllarda deneme dönemlerinde büyük fiyaskolar yaşanmış ve hatta ölümlere neden olmuştur. Yanlış damıtımlar sonucu anneler karnındaki bebekleri düşürmüşler ve yine o dönemlerde bu içecek Anaların yıkımı olarak betimlenmiş ve sanata bile yansımıştı. Ancak sonraları üretimi hükümet denetimine giren Cin’in kalitesi giderek artmış ve 1743 yılına kadar tüketimi 6 milyonluk bir ülkede 70 milyon litreye ulaşmaya başlamıştır.

Raci Bostancı

Fransa kralı IV. Henry’nin fizik öğretmeni olan Cenevre doğumlu Sir Thedore de Mayerne genç ve oldukça zeki birisidir. İngiltere’de Cumhuriyetin kurulmasından ve I. Charles idamından sonra Mayerne,  İngiltere’ye gelir ve Chelsea’de yaşamını sürdürür. 1655 senesinde ve 82 yaşında öldükten sonra yayınlanan kitaplarında gurme olarak yemek reçeteleri derlenmişti. Mayerne geliştirdiği damıtma tekniklerinden dolayı İngiliz damıtıcılarının ve İngiliz Cin’lerinin babası olarak kabul görür.

1688 Senesi Cin’in İngilizlerce gerçek karşılaşması olmuştur. II. James görevinden alınırken, meydana gelen monarşik boşluk parlamentonun desteğini alan William tarafından doldurulur. William’ın hedefleri arasında mısırdan elde edilen damıtık içki ve Brendi üretmek vardır. Önce Fransa’dan gelen her türlü damıtık içkiler ki, bunlar arasında Brendi, malt yapılmış arpa, mısır ve diğer tahıllardan elde edilen içkilerin tümü yasaklanır. 1694 senesinde de bira vergileri rekor düzeyde arttırılınca Cin ucuz içkiler arasında popüler olur.

Cin’e karşı en büyük harekat 1729 senesinde başlar. Üreticiler ruhsat için 20 pound, galon başına da 2 shilling ödemeye mecbur edilir. Bu para o dönemlerde büyük rakamdı. Yasal üreticileri cezalandırmak olarak kabul edilen vergiler sonunda, kaçak üretim giderek yayılır. Ne var ki bu kadar kötü vergi politikasına rağmen 1733 senesinde yasal üretim 11 milyon galona (50 milyon litreye) ulaşır. 1736 senesinde Cin satışlarında yeni düzenlemeler getirildi. Tavernalar kahve içilen yerler ve bazı doktorların ofislerinde ilaç olacak kadar satışlar ruhsata bağlandı. Ruhsat ücreti 50 pound oldu. Satışa da vergi getirildi. Tüketiciler kaçağa yönelirken, üreticilere büyük darbe indirildi. İflas ve kapanmalar başladı. 1743 Senesinde daha da ileri bir safhada gin’e karşı harekât başladı. Mevcut olan ruhsat ücretine bir pound daha eklendi. Bunun sonucu olarak da damıtıcılar perakendecilere gin vermiyorlar, sadece ruhsatlı satış noktalarına veriyorlardı. 1749 Senesinde sadece üç damıtım evi ayakta kalabilmişti.

 

Devam edecek…

Raci Bostancı

 

Raci Bostancı kimdir?

Raci Bostancı’nın diğer yazılarını okumak için linke tıklayabilirsiniz.

author avatar
Raci Bostanci

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Araç çubuğuna atla