Değerli şarapseverler; Yayınlamakta olduğum Sommelier Gözüyle Şarap yazılarımla birlikte şaraplık üzümleri tanıma amaçlı olarak Üzümün Gizemleri başlıklı yazılarımın ilk bölümünde, bana en çok sorulan Pinot Noir üzümü hakkında bilgi sunacağım.Raci Bostancı
Bana göre üzümler arasında en karmaşık yapıya sahip olan ve bu yapısından dolayı da üretilen şarapları yine çok değişkenlik gösterdiği bir üzüm türüdür. Birçok üzüm türü çeşitli rakım, toprak yapısı ve iklim şartlarında dikilmiş olsa da yine de genellikle kendine has, kalıcı bazı özellikler taşır. Ancak Pinot Noir bunlardan bir tanesi değildir ve için olarak kabul edilebilir tat ve aromalar belirlenememiştir. Sert ve kompleks bir yapıdan, ağır erik reçeline kadar değişir. Bağlarda hızla yenilenen bir asmadır, Zira ortalama 40 sene gibi yaşlarda asma genç ölür. En fazla yaygın olarak yetiştirilen Fransa’nın Burgonya (Bourgogne) bölgesinde Pinot Noir bağları oldukça küçüktür.
Ancak bir bağın şarapları komşu bağın şaraplarından o kadar büyük farklılıklar gösterebilir ki, uzmanlar bile kör tadımlarda o şarabın aynı üzüm çeşidinden üretilip üretilmediğini emin olamazlar.
Üzümün salkımları sıkı olmasından dolayı Pinot Noir ismi çam (Pine) ve siyah (Noir) isimlerinden türemiştir. Yetiştirilmesi güç olmasına karşın Pinot Noir üzümlerinden elde edilen şaraplar özel ve hoş kokulu, gövdeli, yüksek aromalı ve yumuşaktır. Daha fazla serin bölgeleri tercih eder. Doğu Avrupa, Almanya, Kaliforniya, Oregon, Victoria, Güney Afrika ve Yeni Zelanda Pinot Noir üzümünün yetiştirildiği diğer ülkeler ve bölgeler arasındadır. Champagne üretiminde kullanılan 3 üzümünden birisidir.
Kaliforniya Üniversitesi’nde yapılan DNA araştırmasında, Pinot Noir asmasının, ünlü Chardonnay, Aligote ve Gamay Noir (Beaujolais üretiminde kullanılır) dahil olmak üzere 16 saygıdeğer şaraplık üzüm çeşidi üretmek için vasat bir çeşit olan belirsiz Gouais Blanc ile kendiliğinden melezlendiğini göstermiştir. Gouais Blanc o kadar zayıf bir üzüm olarak kabul edilir ki, hiçbir ticari bağcı onu dikmez. Orta Çağ kadar erken bir zamanda birkaç girişimde bulunulmuştur. Gouais blanc, günümüzde nadiren yetiştirilen ancak birçok geleneksel Fransız ve Alman üzüm çeşidinin atası olarak önemli olan beyaz bir üzüm çeşididir.