Uluslarası Otel Zincirlerinin Büyüme Stratejileri

Otel zincirleri uluslararası alanda varlığını sürdürebilmek, gelişmek ve rekabet avantajı sağlamak için çeşitli stratejiler doğrultusunda yapılan anlaşmalarla büyüme yollarına gidiyorlar. Bu stratejiler nelerdir? Otel zincirleri büyüme stratejisini seçerken nelere dikkat ediyor? Yazımızda bu stratejileri kısaca ele aldık…

Dünyada giderek artan uluslararası seyahatler ve küreselleşme süreci, otel şirketleri arasında rekabeti artırarak büyüyen uluslararası pazardan pay alma yarışını hızlandırıyor. Büyük otel zincirleri ise rekabet gücü elde edebilmek ve gelişmek için çeşitli stratejiler doğrultusunda farklı ülkelerde büyüme yollarına gidiyorlarlar.

Uluslarası otel işletmelerinin pazara giriş biçimi stratejileri; işletmelerin yabancı bir ülkeye girmeye karar verdikleri zaman, orada faaliyetlerini yürütmek ve organize etmek için tercih ettikleri kurumsal düzenlemeler olarak tanımlanıyor. En uygun büyüme stratejisi seçilirken işletme özelliklerinin yanı sıra hedef ülkedeki sektörün durumu ve ekonomik, politik , sosyal faktörler dikkate alınıyor. Otel zincirleri ülkelere girerken genellikle sözleşmeli ve sermaye katılımlı stratejiler olarak iki farklı yolla hareket ediyor.

SÖZLEŞMELİ STRATEJİLER

  • Yönetim Sözleşmeleri
  • Franchising Anlaşmaları
  • Stratejik Ortaklıklar

SERMAYE KATILIMLI STRATEJİLER

  • Kiralama
  • Ortak Girişim
  • Tam Sahiplik /Satın Alma

YÖNETİM SÖZLEŞMELERİ

Bir otel sahibi ile bir otel yönetim şirketi arasında yapılan bir düzenlemedir. Buna göre otel sahibi, oteli yönetmenin tüm sorumluluğunu yönetim şirketine devretmekte, yönetim şirketi de hizmetine karşılık bir yönetim ücreti almaktadır.

FRANCHİSİNG

Franchising, «imtiyaz verme ile ortaya çıkan sistem» olarak ifade edilmektedir. Franchise anlaşmasında bir otel şirketi, başka bir şirket veya bağımsız bir işletmeciye belirlenmiş ödemeler karşılığında standartlaştırılmış belirli ürün, hizmet ve marka adının kullanımına ilişkin sınırlı hakları satmaktadır.

Franchisor (franchise veren); tescilli bir marka, gelişmiş bir üretim, iletişim ve pazarlama sistemine sahip olup, bir franchising anlaşması çerçevesinde sistemini, ticari ismini ve markasını kullandıran ana firmadır.

Franchisee (franchise alan); ana firmanın isim ve sistemi franchising sözlemesinde belirtilen şartlar dahilinde kullanan gerçek veya tüzel kişidir.

Franchise verenin belirli bir marka altında sunduğu ürün yada hizmetin yine kendi kurduğu ve başarılı olmuş bir iş modeline göre  dağıtımına imkan yaratmaktadır.

Franchisor; işin kurulması, organizasyon ve yönetim modelinin hazırlanması, pazarlama faaliyetlerinin gerçekletirilmesi, personelin eğitilmesi ve diğer işletme faaliyetleri ile ilgili olarak yardımcı ve destek olma sorumluluğunu taşımaktadır.

Franchise veren (franchisor) firmalar; hızlı büyüme, pazar payını arttırma, dışa açılmayı sağlama, riski yayma ve düşük gider  gibi avantajlar sağlamaktadır.

Franchise alan (fanchisee) firmalar ise; kendi işini kurma kolaylığı, riskin azalması, başarı şansının yüksekliği, kredibilite imkanı ve masrafların düşüklüğü gibi avantajlar sağlayabilmektedir.

STRATEJİK ORTAKLIKLAR

Stratejik ortaklık, işbirliğinde anlaşan fakat ayrı kimliklerini hala koruyan bağımsız taraflar arasında yapılan sözleşmelerdir (Dev ve Klein, 1993: 44). Bu tür işbirliğinde iki otel şirketi, karşılıklı olarak küresel varlıklarını genişletmek ve birbirlerini desteklemek amacıyla biraraya gelmektedirler. Stratejik ortaklıkların avantajları şöyle sıralanabilir;

  • Her iki şirkete yabancı bir ülkeye anında giriş imkanı verebilme,
  • Büyük çok uluslu zincirlerin güçlerinden yararlanmaya imkan verme,
  • İki otel şirketine yeni pazarlarda tutundurma maliyetlerini paylaşma imkanı verme,
  • Tamamlayıcı becerilerin ve varlıkların bir araya getirebilmesi.

KİRALAMA

Otel zincirlerinin otel tesislerinin kullanım hakkını belli bir kira bedeli ödemeleri karşılığında almaları ve kendi markaları altında işletmeleridir.  Otel kiralamalarında süre genellikle uzundur ve işletmecinin belirli oranda finansal yatırımını içerir. Bu yatırım, otelin tefrişi gibi içsel varlıkların finansmanında olabileceği gibi, işletmecinin otelin net çalışma sermayesini koyması şeklinde de olabilir.

ORTAK GİRİŞİMLER

Ortak girişimler, yerel ve yabancı işletmecinin ortak katkısı ile yeni bir tesisin inşasını ve  belirli bir oranda özkaynak yatırımını gerektiren bir stratejidir.Bu tür pazar giriş stratejilerinde otellerin yönetimi uluslararası zincirdedir ve onun marka adını taşımaktadır.

TAM SAHİPLİK/SATIN ALMA

Uluslararası otel işletmeleri tam sahipliği yeni bir işletme kurarak veya mevcut bir işletmeyi satın alarak gerçekleştirmektedir. Bu yöntemle yeni bir pazara girişte çok uluslu zincir, ev sahibi ülkenin politik ve ekonomik istikrarına büyük önem vermektedir. Tesis veya zincir satın alma, tam sahiplik stratejisinin değişik bir biçimi sayılabilmektedir. Her ikisinde de yüksek tutarda yatırım söz konusudur. Bu stratejilerin, finansman güçlükleri ve aşırı risk nedenleriyle sürekli uygulanması kolay olmamaktadır.

KONSORSİYUMLAR

Konsorsiyum, bir üyelik sistemi olup üye otellere, bağımsızlıklarına müdahale etmeksizin rezervasyon hizmetinin yanı sıra toplu pazarlama ve eğitim desteği verir. Otel konsorsiyumları, tekil otelleri uluslararası satış ve global dağıtım ağları ile bağlantılandırmaktadır.

TEKNİK İŞBİRLİĞİ VE DANIŞMANLIK SÖZLEŞMELERİ

Teknik işbirliği ve danışmanlık sözleşmelerinde bir otel tesisi sahibi, franchise ve/veya yönetim sözleşmeleri ile teknoloji transfer etmek yerine tesisi kendi işletmek isterse, uluslararası standartlara uygun olmak için bir otel danışmanlık şirketinin hizmetinden yararlanabilir.

Tablo: Büyüme Stratejilerinin; faaliyet denetimi, özkaynak yatırımı ve risk açısından değerlendirilmesi

Uluslararası büyük otel zincirlerinin günümüzde farklı stratejilerle büyüme yoluna gidebildiği görülmektedir. Örneğin; Inter Continental Hotels Group, Marriott International ve Hilton Hotels birden çok büyüme stratejisi izlerken, Choice Hotels International sıklıkla franchising vererek büyümektedir. Four Seasons Hotels ise genellikle yönetim anlaşması ile büyüyen bir şirket olarak bilinmektedir.

Kaynaklar

Met, Ö. & Erdem, B. (2011). Türk otel zincirleri ve büyüme stratejileri.

Dev, C. S., & Klein, S. (1993). Strategic alliances in the hotel industry.

Türksoy, S. S., Kaygalak, S. & Koçak, N. (2013). Uluslararasi otel işletmelerinin büyüme stratejileri: Hilton Worldwide Türkiye örneği.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir