
2024 World Cheese Awards’ta, 14 şampiyon peynir, geleneksel ve modern üretim tekniklerinin eşsiz bir birleşimini sergileyerek dünya sahnesine çıktı. Türkiye ise bu yıl dereceye giren peynirler arasında yer almasa da geçmişte bronz madalya kazanan Kirli Hanım gibi peynirlerle önemli bir potansiyel taşıdığını göstermişti.
Dereceye giren peynirlerden biri olan Portekiz’in Queijo de Ovelha Amanteigado, çiğ koyun sütünden yapılan, tereyağlı ve kremsi dokusuyla jüriden tam not aldı. İsviçre’nin Alpenhorn Mifroma peyniri, Alpler’deki boynuzlu ineklerden elde edilen sütle üretilen ve hafif acımsı tadıyla öne çıkan bir başka şampiyon oldu. İtalya’nın benzersiz üretim yöntemiyle dikkat çeken Pecorino Bislacco al Rum e Tabacco peyniri ise romla rafine edilip tütün yapraklarına sarılarak sofistike bir lezzet sundu. Derecelere adını yazdıran bu peynirler, sadece tatlarıyla değil, aynı zamanda hikayeleriyle de yarışmanın ruhunu yansıttı.

Türkiye’nin Gururu: İki Kadın Dünya Peynir Jürisinde
Dünyanın en prestijli peynir yarışması World Cheese Awards, bu yıl Portekiz’in Viseu kentinde 15-16 Kasım 2024 tarihlerinde gerçekleştirildi. Yarışma, 47 ülkeden 4786 peyniri bir araya getirerek, dünyanın dört bir yanından peynir üreticilerini, gastronomi uzmanlarını ve gıda sektörü profesyonellerini buluşturdu. Türkiye adına ise iki önemli isim, Berrin Bal Onur ve Neşe Aksoy Biber, uluslararası jüride yer alarak gururumuz oldu.
World Cheese Awards, sadece dünyanın en iyi peynirlerini seçmekle kalmayıp, geleneksel peynirlerin tanıtılması ve korunmasını amaçlayan bir platform olarak dikkat çekiyor. Yarışmada, peynirler 240 jüri üyesi tarafından değerlendirilirken, 14 kişilik “Süper Jüri” canlı performanslarla yılın şampiyon peynirlerini belirledi. Bu yılın kazananları arasında Avrupa’nın köklü peynir geleneklerini yansıtan ürünler öne çıktı. Ancak maalesef, Türkiye’nin zengin peynir çeşitliliğinden hiçbir örnek bu yıl yarışmada yer almadı.
Türkiye’nin Temsiliyet Mücadelesi
Türkiye’nin World Cheese Awards’taki yolculuğu, son yıllarda Berrin Bal Onur ve Neşe Aksoy Biber gibi isimlerin çabalarıyla ivme kazandı. Geçtiğimiz yıl, Balıkesir Büyükşehir Belediyesi’nin desteklediği bir proje sayesinde Kirli Hanım Peyniri, bronz madalya kazanarak Türk peynirlerinin uluslararası alanda dikkat çekmesini sağladı. Ancak bu başarı, ülkemizde geleneksel peynir üretimi ve ihracatının önündeki zorlukları da gözler önüne serdi. AB ülkelerine peynir göndermek için gereken sertifikasyon süreçleri, küçük üreticiler için büyük engeller yaratıyor.

Berrin Bal Onur, bu zorlukların üstesinden gelebilmek için Türkiye’de bir Peynir Enstitüsü veya küçük üreticilere destek sağlayacak bir üst kuruluş kurulmasının önemine dikkat çekiyor. Norveç’in peynir devriminde oynadığı rol ile bilinen Norsk Gardsost gibi bir yapının, Türkiye’deki küçük üreticilerin birleşmesi ve uluslararası pazarlarda rekabet edebilmesi için kritik olduğunu vurguluyor.
Peynir Kültürümüzün Potansiyeli
Türkiye, Ezine Peyniri gibi AB tescilli az sayıda ürüne sahip olsa da, aslında 200’den fazla yerel peyniriyle büyük bir potansiyele sahip. Ancak bu potansiyelin yeterince değerlendirilemediği aşikâr. 2023 küresel peynir ihracatının 40 milyar doları bulduğu bir pazarda, Türkiye’nin yalnızca 203 milyon dolarlık ihracat yapabilmesi, bu alanda atılması gereken adımları işaret ediyor. Üstelik bu ihracatın büyük bir kısmı komşu ülkelere yapılan beyaz peynir ihracatıyla sınırlı.

Neşe Aksoy Biber, Türkiye’nin yerel peynir zenginliğini kayıt altına alarak, coğrafi işaret tescillerini artırması gerektiğini belirtiyor. Fransa ve İtalya gibi ülkeler, yüzlerce yıllık peynir geleneklerini modern pazarlama stratejileriyle birleştirerek hem yerel üretimi koruyor hem de uluslararası pazarlarda yüksek değer yaratıyor. Türkiye’nin de bu başarıdan ilham alarak yerel ve siyasi aktörlerin iş birliğiyle kolektif bir strateji geliştirmesi gerekiyor.
Gelecek İçin Umutlu Bir Bakış
World Cheese Awards gibi yarışmalar, yalnızca bir ödül platformu değil, aynı zamanda geleneksel peynirlerin hikayelerinin anlatıldığı ve uluslararası tanınırlık kazandığı bir alan. Türkiye’nin bu yarışmalardaki varlığı, yerel üreticilerin uluslararası pazarlara açılması için büyük bir fırsat sunuyor. Kirli Hanım Peynirinin bronz madalya kazanması, bu yolda atılan önemli bir adım oldu. Ancak, Balıkesir’den Kars’a, Erzincan’dan İzmir’e kadar birçok bölgenin özgün peynirlerinin dünya sahnesine taşınması için daha fazla çalışmaya ihtiyaç var.
Berrin Bal Onur ve Neşe Aksoy Biber’in çabaları, Türkiye’nin peynir mirasını dünyaya tanıtma yolunda ilham verici bir örnek teşkil ediyor. Gelecek yıllarda, ülkemizin geleneksel peynirlerini uluslararası platformlarda daha sık görmeyi umut ediyoruz. Bu başarıların devamı için ise yalnızca bireysel çabalara değil, kolektif bir eylem planına ihtiyaç var.

Kaynak: OdaTv, FoodinLife
