Ekoturizmin İlkeleri ve Özellikleri

İklim krizinin etkilerini oldukça fazla hissettiğimiz son yıllarda sorumlu ve sürdürülebilik odaklı seyahatler giderek daha önemli hale geldi. Yazımızda sürdürülebilir prensiplerin benimsendiği, doğaya saygılı, sorumluluk bilincinin hakim olduğu ekoturizmi anlattık.

Ekoturizm; doğayı korumak, sürdürülebilirliği teşvik etmek ve yerel halka fayda sağlamak amacıyla doğal alanlara sorumlu seyahate odaklanan bir turizm türünü ifade eder. Ekoturizm; ekolojik korumaya, topluluk katılımına ve gezginler için eğitim deneyimlerine yaptığı vurgu ile karakterize edilir.

Ekoturizm, çevre ve yerel kültürler üzerindeki olumsuz etkileri en aza indirmeyi ve sürdürülebilirlik çerçevesinde

olumlu sosyo-ekonomik ve çevresel sonuçlar yaratmayı amaçlar. 1990’lı yıllarda popülerleşmeye başladığı bilinen ekoturizm, gezginlerin bir yandan doğayı keşfetmesine ve tanımasına odaklanırken, bir yandan da onlara organik tarım, ekolojik ürün ve sıfır atık yaşam gibi konulara yönelik turizm faaliyetlerinde bulunmalarına yönelik imkan yaratır. Bu kapsamda yapılan faaliyetler; yerel geçim kaynaklarını teşvik etmeyi, kültürel mirası korumayı ve gezginlere çevre eğitimi ve yorumlama sağlamayı içerebilir. Ekoturizm ayrıca tipik olarak, karbon ayak izini, atık üretimini ve yerel ekosistemlere ve yaban hayatına verilen rahatsızlığı en aza indirmeye çalışan küçük ölçekli, düşük etkili operasyonları içerir.

Ekoturizmin bazı temel ilkeleri, korumayı destekleyen sürdürülebilir seyahat uygulamalarını teşvik etmeyi, topluluk katılımını teşvik etmeyi ve hem gezginlere hem de yerel topluluklara fayda sağlarken eğitim deneyimleri sağlamayı içerir. Eko turizm faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde uyulması gereken ilkeler Uluslararası Eko Turizm Topluluğu tarafından şu şekilde sıralanmıştır:

Doğal ve kültürel etkileri en aza indirmek.
Çevresel ve kültürel farkındalık ve saygı yaratmak
Hem ziyaretçiler hem de ev sahibi topluluk için olumlu deneyimler sağlamak.
Korumaya yönelik doğrudan finansal fayda sağlamak.
Yerel halkı finansal faydalar yoluyla güçlendirmek
Ev sahibi ülkenin politik, çevresel ve sosyal çevreye duyarlılığını arttırmak
Uluslararası insan hakları çalışma sözleşmelerini desteklemek.

Eko Turizmin Özellikleri

Turist Tipi: Eko turizmin doğasını anlamak isteyen, sürdürülebilirlik odaklı ve yerel kültürü incelemeye ve anlamaya çalışan kişileri kapsar.
Yer: Eko turizm faaliyeti yapılan yerler; doğal yerler, koruma altında olan yerler veya kültürel anlamda çekicilikleri kapsar.
Faaliyetler: Eko turizm, doğal ve kültürel çevre ve çevre eğitiminin desteği üzerinde en az olumsuz etkisi olan kaynakların kullanımına dayanır.
Olanaklar: Çevreye karşı duyarlı teknolojilerin ve bölge kaynaklarının kullanımını gerektirir.
Gelişme Yaklaşımı: Ekonomik gelişme ve koruma hedeflerinin birleşmesine dayanır.
Gelişme Süreçleri: Yerel topluluk ve bölge üzerinde yaşanacak olan olumsuz etkiler en az seviyede olmalı ve yöre halkı eko turizm faaliyetinde aktif olarak bulunmalıdır. Yerel ekonomiye katkı sağlamalıdır.

Kaynaklar:

Çolak, Elif (2010). Destinasyon Bazında Marka Denkliği Ve Doğu Karadeniz Yaylalarının Eko Turizm Açısından Marka Denkliğine İlişkin Bir Uygulama

Demir, Cengiz ve Çevirgen, Aydın. (2006). Eko Turizm Yönetimi.

Avcı, Hasan (2019). Eko Turizmin Bölgesel Kalkınmaya Etkisi ve Yerel Halkın Tutumu: İskilip Örneği.